ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๓ (ค.ศ. ๒๐๑๐) องค์การสหประชาชาติได้ประกาศให้เป็น “ปีสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ (International Year of Biodiversity)” ภายใต้คำขวัญ “Biodiversity is life, biodiversity is our life” (ความหลากหลายทางชีวภาพคือชีวิต คือชีวิตของเราทุกคน) เพื่อกระตุ้นให้ประชาคมโลกตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ธรรมชาติ

เพื่อร่วมเฉลิมฉลองวาระสำคัญระดับโลกดังกล่าว และด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเมื่อวันที่ ๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๓ เห็นชอบให้ถวายพระราชสมัญญา “พระมารดาแห่งการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ” แด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตามข้อเสนอของคณะกรรมการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพแห่งชาติ